Ik zat stilletjes te wachten, half verstopt achter een struik in het nachtelijke bos. Het enige licht kwam van een brandende fakkel die een aantal meter verderop in het gras langs het bospad stond. In de verte hoorde ik angstige gillen en tienerstemmen. Met een grote tak in de hand en een gezicht vol zwarte, witte en rode schmink, wachtte ik tot het mijn beurt was. Ik wist dat ik er absoluut angstaanjagend uitzag en dat het me geen moeite zou kosten om de tieners de stuipen op het lijf te jagen. Naarmate het groepje nerveuze tieners dichterbij kwam, hoorde ik ze samen haastig en bang steeds hetzelfde vers herhalen: “Zelfs als ik door een diep, donker dal ga, een dal van moeilijkheden, ben ik nergens bang voor, want U bent bij mij. Met uw stok en uw herdersstaf beschermt U mij en stuurt U mij bij.” De afspraak was, dat zolang zij het vers bleven herhalen terwijl ze door het “donkere dal vol zombies” liepen, het kwaad hen niets kon doen. Toen ze mijn punt op de reis door het donkere bos bereikt hadden, mocht ik wel schreeuwend en dreigend om ze heen lopen, maar ik mocht ze niet aanraken of gevangen houden. Tussen de angstige gillen door, bleven ze stug het bijbelvers herhalen en liepen zo bang, maar moedig het hele spel uit. Wat een praktische les in vertrouwen op Gods aanwezigheid en je ogen gefocust houden op Hem, je niet laten afleiden of wanhopig worden door wat er om je heen gebeurd. Het ontroerde me om ze zo samen vasthoudend de waarheid te horen herhalen middenin het donkere bos: ik hoef niet bang te zijn, want U bent bij mij!
Tienerkamp 2025: Pelgrims op reis naar de hemel!
Het donkere bospad vol angstaanjagende zombies was één van de nachtspellen van het tienerkamp dat we ook dit jaar weer mochten opzetten. Wat hebben we mooie dagen gehad samen! Het thema was dit jaar gebaseerd op het bekende boek van John Bunyan: Pilgrims progress (“De Christenreis naar de eeuwigheid” in het Nederlands). Vier dagen lang waren we samen als pelgrims op reis naar de hemel en onderweg kwamen we allerlei verleidingen, afleidingen en invloeden tegen. Dingen die ons van God af kunnen leiden, maar ook dingen die ons kunnen helpen en bemoedigen in onze wandel met de Heer. Door middel van gesprekken, bijbelstudies en spellen leerden we meer over Gods liefde, genade, vergeving en onze wandel met Hem en het volgen van Zijn stem. De eerste twee dagen liepen alle tieners de hele dag rond met een rugtasje vol stenen; bij het eten, het spelen, het slapen, tijdens spellen, gesprekken en schoonmaaktaken. Op de avond van de tweede dag, werden ze geleid naar het kruis, een groot houten kruis opgelicht door de koplampen van Roberts auto aan de rand van het donkere bos. En daar mochten ze de keuze maken hun zonden (symbolisch hun tasje vol stenen) te leggen aan de voet van het kruis, vergeving ontvangen, en vrijheid in Jezus. Op zondagochtend, de laatste morgen van kamp, vlak voordat we zouden deelnemen aan het hemelse feestmaal (een Braziliaanse barbecue uiteraard haha!), kwam een van de tienerjongens naar ons toe om te zeggen dat hij heel graag zijn leven aan God wilde geven. Toen Alan, een van onze jonge Braziliaanse werkers die zelf opgroeide in de krottenwijk, vervolgens doorpraatte met de groep over het volgen van Jezus, waren er nog wel een stuk of 8 tieners die ook diezelfde stap wilden doen. Je kunt je voorstellen dat het een geweldig feestmaal werd! Het was voor mijzelf heel bijzonder en ontroerend om Alan te zien voorgaan in gebed en deze tieners naar de Heer te zien leiden. Dat is vrucht op ons werk dat compleet Gods werk is! Daar sta je bij en je kijkt ernaar en dan kun je God alleen maar danken voor Zijn liefde en genade en het voorrecht om hier getuige van te mogen zijn. Machtig mooi!
We zijn heel dankbaar voor jullie gulle giften die het tienerkamp ook dit jaar weer mogelijk maakten!
ABBA stafweekend
Afgelopen april mochten we weer genieten van een ABBA stafweekend met het hele team zendelingen van alle verschillende projecten van ABBA samen. Het werden een paar mooie dagen, vol vriendschap, samenzijn, gebed & overdenkingen en een hoop lol tijdens sport & spel. Wist je dat ABBA naast het wijkcentrum nog een heel aantal andere projecten heeft die zich richten op soortgelijke doelgroepen en op verscheidene manieren hulp bieden? Zo is er naast wijkcentrum De Zaaier nog een tweede wijkcentrum op een andere plek in de stad, en een wekelijks kinder evangelisatieprogramma dat draait op de zaterdagen in één van de oudste en meest bekende krottenwijken van de stad. Verder is er ook Huize Elohim, een opvanghuis voor zo´n 12 kinderen die vanwege diverse redenen (tijdelijk) uit hun gezin zijn geplaatst. Project Parels, een relatief recent opgezet pleegzorg project dat in samenwerking met de plaatselijke kinderbescherming pioniert op het gebied van het werven en trainen van christelijke pleeggezinnen en kinderen in pleeggezinnen plaatst en begeleidt. Ook is er nog het project dat in het centrum van de stad werkt met straatjeugd en de extreem arme gezinnen die in die regio veelal op straat leven. En een aantal jaar geleden is er een professionele meubelmakerij opgericht binnen ABBA, die niet alleen zorgt voor meer inkomsten voor de diverse projecten, maar ook jongvolwassenen met een heftige achtergrond traint, begeleid en in dienst neemt. Mocht het je leuk lijken om eens als korte termijn vrijwilliger mee te komen werken in één van ABBA´s projecten, neem dan gerust contact met ons op en neem een kijkje op ABBA´s website voor meer info (https://abbabrasil.org.br/en/). Het kan zomaar een levensveranderende ervaring worden!
Mental health, vicieuze cirkels, frustratie & God dienen
In augustus hebben we als team van wijkcentrum De Zaaier deelgenomen aan een training over mental health & self care, gericht op het toerusten van ons als werkers om goed voor onszelf te zorgen wat betreft onze mentale, emotionele gezondheid. Enkele thema´s binnen de training waren anxiety, burn-out en compassiemoeheid (secundaire traumatische stress), dan gaat het om de mentale, fysieke en emotionele uitputting die ontstaat bij hulpverleners door het herhaaldelijk ervaren van menselijk leed of trauma bij anderen. Ook hebben we samen gewerkt aan een praktisch plan en manieren om self care echt een constant, vast deel van onze wekelijkse routine te maken. Aan de hand van vragen als: Wat kan ik doen om beter voor mezelf te zorgen zowel op fysiek, emotioneel en mentaal gebied als ook mijn sociale en geestelijke leven? Nu lijkt dit misschien wel heel basic, tenslotte weten we allemaal wel dat het belangrijk is om goed voor onszelf te zorgen. Vooral als je hulpverlener bent en voortdurend bezig bent met het zorgen voor en omzien naar anderen. Maar in de praktijk merken we vaak dat het goed voor onszelf zorgen er snel bij inschiet en de heftige realiteit van ons werk vaak ongemerkt, stukje bij beetje, ineens zwaar op ons kan gaan drukken.
Binnen wijkcentrum De Zaaier worden we in onze contacten met de kinderen, tieners en hun moeders voortdurend geconfronteerd met de heftige, vaak geweldadige, context waarin ze leven en zien we vaak maar relatief weinig echte verandering of vrucht op ons werk. Een aantal weken geleden, toen ik mijn groepje 7 en 8 jarigen vroeg hoe hun weekend was geweest, kwamen er allemaal heftige verhalen los over (stief)vaders die tijdens het weekend uit waren geweest, enorm dronken naar huis waren gekomen, vervolgens ruzie maken met familieleden en fysiek geweld gebruiken tegen de moeder en soms ook de kinderen. (Stief)vaders die drugs gebruiken, die het gezin zelfs met de dood bedreigen en deze 7 en 8 jarigen krijgen dit allemaal in eerste hand mee. Je ziet het verdriet en de angst in hun ogen als ze je deze situaties vertellen. Dingen die geen enkel kind mee zou moeten maken. Hun gebed is dan vaak: “Here, geef dat er vrede mag zijn in mijn huis.” Als je dan verder gaat kijken en met de moeders en (stief)vaders doorpraat, dan zie je dat het een vicieuze cirkel is, een problematische levenstijl en mentaliteit die overgaat van de ene op de andere generatie, waardoor bijna iedereen wel rondloopt met pijn, trauma en de gevolgen daarvan. De moeders, die vaak al in de tienerjaren zwanger raken, zijn zelf ook in zo´n zelfde context opgegroeid en kennen eigenlijk niks anders. Dan begin je te begrijpen waarom het zo zeldzaam is om in korte tijd een totale ommekeer te zien in iemands leven. Wezenlijke verandering is een proces wat vaak jarenlang duurt, het is echt lange termijn werk, iets wat wel een generatie lang kan duren. En het proces verloopt vaak niet in een rechte lijn, maar meer volgens het idee van 3 stappen vooruit, en dan weer 2 stappen terug. Dan besef je dat de kleine veranderingen die je hier en daar ziet eigenlijk al grote overwinningen zijn en dat we onze verwachtingen in die zin vaak bij moeten stellen en de Heer moeten vragen om lange adem. Hij heeft geduld met ons, dan mogen wij ook geduld hebben met anderen om ons heen. Vorige week, toen we een groepje jongeren over de vloer kregen die op zendingsreis waren vanuit Europa en we met hen doorpraatten over de context en problematiek van de gezinnen waar we mee werken, vroeg één van de Oostenrijkse meisjes me: “Maar raak je dan niet erg gefrustreerd soms, als je zo weinig verandering ziet? Hoe hou je dat vol op den duur?” Een vraag die we regelmatig krijgen. Je houd het vol als je je plek en positie duidelijk weet, als je duidelijk weet waar God je toe roept: liefhebben. Wij kunnen mensen niet veranderen en we hebben al helemaal de macht niet iemand te redden. Dat is Gods werk en dat moeten we aan Hem overlaten. Hij nodigt ons uit om mensen lief te hebben, naast ze te wandelen en Zijn liefde te laten zien. Wanneer we de Heer trouw dienen in het liefhebben van anderen en ervoor oppassen dat we ons geen verantwoordelijkheden toeeigenen die niet van ons zijn, dan kunnen we rusten in het feit dat Hij alle macht heeft en dat Hij werkt, ook al is dat vaak op manieren die ons lang niet altijd duidelijk zijn. We zijn geroepen om te planten, Hij is degene die vrucht geeft, op Zijn tijd, op Zijn manier.
Een voorbeeld van werkelijke verandering
Iemand die voor mij een geweldig mooi voorbeeld is van werkelijke verandering, totale ommekeer, op lange termijn en over generaties heen, is tante Fran, zoals we haar allemaal liefdevol noemen. Tante Fran groeide op in een hele complexe, arme en geweldadige context, ze kwam uiteindelijk op straat terecht en raakte zwaar verslaafd aan drugs en handelde ook. Op een dag leerde ze, via mensen van ABBA, Gods liefde kennen en begon haar lange proces van verandering. Vandaag de dag zie je duidelijk de vruchten van haar verandering en wandel met de Heer in haar kinderen. Ze heeft er een heel aantal, sommigen zijn nu ook christenen en hebben zelf een stabiel, gezond leven en een eigen gezinnetje kunnen opbouwen, ver weg van de geweldadige context waarin hun moeder opgroeide. Maar een paar van haar kinderen worstelen nog steeds met de effecten en gevolgen van de vicieuze cirkel waarin hun moeder opgroeide en waaraan zij zelf als jonge kinderen ook blootgesteld zijn. En zo zie je tot ver in de volgende generatie toch ook nog de negatieve gevolgen van drugsgebruik, criminaliteit en gebroken gezinsrelaties. God verandert levens, Hij verandert gezinnen, over generaties heen en dat is geweldig mooi om te zien, maar het is vaak een lange termijn proces, iets wat stukje bij beetje, vaak met horten en stoten gaat, en wat is het dan belangrijk dat we Hem vertrouwen, lange adem oefenen en mensen keer op keer weer genade schenken.
Tante Fran werkt nu regelmatig in projecten van ABBA als kok (ze kan geweldig lekker koken!) en zo was ze ook tijdens het afgelopen tienerkamp met ons mee op stap. Naast haar rol als kok, gebruikt ze iedere gelegenheid die ze krijgt om met de tieners te praten en tot zegen te zijn door het delen van haar getuigenis en het meeleven met de tieners. Zo mooi om te zien! Tijdens dit tienerkamp had ze drie van haar kleinkinderen meegenomen die meedraaiden in het programma en zo ook de kans kregen om meer over Gods liefde te horen en zien. Tante Fran zei met een trotse glimlach op haar gezicht tegen me tijdens kamp: “Kijk, dat zijn mijn kleinkinderen! Bedankt dat zij hier mogen zijn en de kans krijgen om God al jong te leren kennen, een kans die ik niet gehad heb…”
Activiteiten binnen wijkcentrum De Zaaier
Verloftijd in Nederland
Tot slot willen we nog graag een persoonlijk verlangen en een behoefte met jullie delen. Het is momenteel al meer dan 3 jaar geleden dat wij met z´n viertjes in Nederland waren voor verlof. Toen we in de zomer van 2022 in Nederland waren en zagen hoeveel zo´n verloftijd kost, wisten we al dat we dit niet zo snel weer zouden kunnen doen. De prijzen van vliegtickets en leefkosten in Nederland en Brazilië zijn in de afgelopen jaren flink gestegen, de Braziliaanse munt (Real) wordt steeds zwakker en de euro als gevolg daarvan voor ons steeds kostbaarder, en, ondanks dat ons financiële support stabiel is gebleven, merken we dat we steeds een beetje krapper zitten. We zouden heel graag ergens volgend jaar weer eens naar Nederland reizen voor een paar weken verlof, maar op dit moment is dit financieel gewoon niet haalbaar. We willen deze behoefte graag eerlijk met jullie delen, omdat het iets is dat in ons hart leeft en dat ons bezighoudt. Ruth vraagt met zekere regelmaat wanneer we nu weer eens naar oma gaan en ik vertel haar dan elke keer: “Laten we God vertellen over ons verlangen, want Hij zorgt voor ons’. En zo willen we jullie vragen om met ons mee te bidden hiervoor, want we geloven en hebben al vaak ervaren dat God een God is die voorziet en dat we Hem mogen vertrouwen als we in afhankelijkheid van Hem leven. Mocht je zelf graag een praktisch antwoord op gebed willen zijn dmv het geven van een gift voor onze verlofreis naar Nederland, vermeld dan even duidelijk dat de gift hiervoor bedoeld is.
Bedankt voor jullie betrokkenheid, support & gebed!
Lieve groetjes vanuit São Paulo,
Caio, Dorothee, Mikael en Ruth
Ons werk binnen onze gemeente loopt op volle toeren en we genieten van de contacten, gesprekken en vriendschappen.
Living Transformation 