Over pelgrims, liefhebben, vicieuze cirkels en werkelijke verandering

Ik zat stilletjes te wachten, half verstopt achter een struik in het nachtelijke bos. Het enige licht kwam van een brandende fakkel die een aantal meter verderop in het gras langs het bospad stond. In de verte hoorde ik angstige gillen en tienerstemmen. Met een grote tak in de hand en een gezicht vol zwarte, witte en rode schmink, wachtte ik tot het mijn beurt was. Ik wist dat ik er absoluut angstaanjagend uitzag en dat het me geen moeite zou kosten om de tieners de stuipen op het lijf te jagen. Naarmate het groepje nerveuze tieners dichterbij kwam, hoorde ik ze samen haastig en bang steeds hetzelfde vers herhalen: “Zelfs als ik door een diep, donker dal ga, een dal van moeilijkheden, ben ik nergens bang voor, want U bent bij mij. Met uw stok en uw herdersstaf beschermt U mij en stuurt U mij bij.” De afspraak was, dat zolang zij het vers bleven herhalen terwijl ze door het “donkere dal vol zombies” liepen, het kwaad hen niets kon doen. Toen ze mijn punt op de reis door het donkere bos bereikt hadden, mocht ik wel schreeuwend en dreigend om ze heen lopen, maar ik mocht ze niet aanraken of gevangen houden. Tussen de angstige gillen door, bleven ze stug het bijbelvers herhalen en liepen zo bang, maar moedig het hele spel uit. Wat een praktische les in vertrouwen op Gods aanwezigheid en je ogen gefocust houden op Hem, je niet laten afleiden of wanhopig worden door wat er om je heen gebeurd. Het ontroerde me om ze zo samen vasthoudend de waarheid te horen herhalen middenin het donkere bos: ik hoef niet bang te zijn, want U bent bij mij!

Tienerkamp 2025: Pelgrims op reis naar de hemel!

Het donkere bospad vol angstaanjagende zombies was één van de nachtspellen van het tienerkamp dat we ook dit jaar weer mochten opzetten. Wat hebben we mooie dagen gehad samen! Het thema was dit jaar gebaseerd op het bekende boek van John Bunyan: Pilgrims progress (“De Christenreis naar de eeuwigheid” in het Nederlands). Vier dagen lang waren we samen als pelgrims op reis naar de hemel en onderweg kwamen we allerlei verleidingen, afleidingen en invloeden tegen. Dingen die ons van God af kunnen leiden, maar ook dingen die ons kunnen helpen en bemoedigen in onze wandel met de Heer. Door middel van gesprekken, bijbelstudies en spellen leerden we meer over Gods liefde, genade, vergeving en onze wandel met Hem en het volgen van Zijn stem. De eerste twee dagen liepen alle tieners de hele dag rond met een rugtasje vol stenen; bij het eten, het spelen, het slapen, tijdens spellen, gesprekken en schoonmaaktaken. Op de avond van de tweede dag, werden ze geleid naar het kruis, een groot houten kruis opgelicht door de koplampen van Roberts auto aan de rand van het donkere bos. En daar mochten ze de keuze maken hun zonden (symbolisch hun tasje vol stenen) te leggen aan de voet van het kruis, vergeving ontvangen, en vrijheid in Jezus. Op zondagochtend, de laatste morgen van kamp, vlak voordat we zouden deelnemen aan het hemelse feestmaal (een Braziliaanse barbecue uiteraard haha!), kwam een van de tienerjongens naar ons toe om te zeggen dat hij heel graag zijn leven aan God wilde geven. Toen Alan, een van onze jonge Braziliaanse werkers die zelf opgroeide in de krottenwijk, vervolgens doorpraatte met de groep over het volgen van Jezus, waren er nog wel een stuk of 8 tieners die ook diezelfde stap wilden doen. Je kunt je voorstellen dat het een geweldig feestmaal werd! Het was voor mijzelf heel bijzonder en ontroerend om Alan te zien voorgaan in gebed en deze tieners naar de Heer te zien leiden. Dat is vrucht op ons werk dat compleet Gods werk is! Daar sta je bij en je kijkt ernaar en dan kun je God alleen maar danken voor Zijn liefde en genade en het voorrecht om hier getuige van te mogen zijn. Machtig mooi!

We zijn heel dankbaar voor jullie gulle giften die het tienerkamp ook dit jaar weer mogelijk maakten!

Korte impressie van het tienerkamp

ABBA stafweekend

Afgelopen april mochten we weer genieten van een ABBA stafweekend met het hele team zendelingen van alle verschillende projecten van ABBA samen. Het werden een paar mooie dagen, vol vriendschap, samenzijn, gebed & overdenkingen en een hoop lol tijdens sport & spel. Wist je dat ABBA naast het wijkcentrum nog een heel aantal andere projecten heeft die zich richten op soortgelijke doelgroepen en op verscheidene manieren hulp bieden? Zo is er naast wijkcentrum De Zaaier nog een tweede wijkcentrum op een andere plek in de stad, en een wekelijks kinder evangelisatieprogramma dat draait op de zaterdagen in één van de oudste en meest bekende krottenwijken van de stad. Verder is er ook Huize Elohim, een opvanghuis voor zo´n 12 kinderen die vanwege diverse redenen (tijdelijk) uit hun gezin zijn geplaatst. Project Parels, een relatief recent opgezet pleegzorg project dat in samenwerking met de plaatselijke kinderbescherming pioniert op het gebied van het werven en trainen van christelijke pleeggezinnen en kinderen in pleeggezinnen plaatst en begeleidt. Ook is er nog het project dat in het centrum van de stad werkt met straatjeugd en de extreem arme gezinnen die in die regio veelal op straat leven. En een aantal jaar geleden is er een professionele meubelmakerij opgericht binnen ABBA, die niet alleen zorgt voor meer inkomsten voor de diverse projecten, maar ook jongvolwassenen met een heftige achtergrond traint, begeleid en in dienst neemt. Mocht het je leuk lijken om eens als korte termijn vrijwilliger mee te komen werken in één van ABBA´s projecten, neem dan gerust contact met ons op en neem een kijkje op ABBA´s website voor meer info (https://abbabrasil.org.br/en/). Het kan zomaar een levensveranderende ervaring worden!

Het hele ABBA stafteam

Mental health, vicieuze cirkels, frustratie & God dienen

In augustus hebben we als team van wijkcentrum De Zaaier deelgenomen aan een training over mental health & self care, gericht op het toerusten van ons als werkers om goed voor onszelf te zorgen wat betreft onze mentale, emotionele gezondheid. Enkele thema´s binnen de training waren anxiety, burn-out en compassiemoeheid (secundaire traumatische stress), dan gaat het om de mentale, fysieke en emotionele uitputting die ontstaat bij hulpverleners door het herhaaldelijk ervaren van menselijk leed of trauma bij anderen. Ook hebben we samen gewerkt aan een praktisch plan en manieren om self care echt een constant, vast deel van onze wekelijkse routine te maken. Aan de hand van vragen als: Wat kan ik doen om beter voor mezelf te zorgen zowel op fysiek, emotioneel en mentaal gebied als ook mijn sociale en geestelijke leven? Nu lijkt dit misschien wel heel basic, tenslotte weten we allemaal wel dat het belangrijk is om goed voor onszelf te zorgen. Vooral als je hulpverlener bent en voortdurend bezig bent met het zorgen voor en omzien naar anderen. Maar in de praktijk merken we vaak dat het goed voor onszelf zorgen er snel bij inschiet en de heftige realiteit van ons werk vaak ongemerkt, stukje bij beetje, ineens zwaar op ons kan gaan drukken.

Binnen wijkcentrum De Zaaier worden we in onze contacten met de kinderen, tieners en hun moeders voortdurend geconfronteerd met de heftige, vaak geweldadige, context waarin ze leven en zien we vaak maar relatief weinig echte verandering of vrucht op ons werk. Een aantal weken geleden, toen ik mijn groepje 7 en 8 jarigen vroeg hoe hun weekend was geweest, kwamen er allemaal heftige verhalen los over (stief)vaders die tijdens het weekend uit waren geweest, enorm dronken naar huis waren gekomen, vervolgens ruzie maken met familieleden en fysiek geweld gebruiken tegen de moeder en soms ook de kinderen. (Stief)vaders die drugs gebruiken, die het gezin zelfs met de dood bedreigen en deze 7 en 8 jarigen krijgen dit allemaal in eerste hand mee. Je ziet het verdriet en de angst in hun ogen als ze je deze situaties vertellen. Dingen die geen enkel kind mee zou moeten maken. Hun gebed is dan vaak: “Here, geef dat er vrede mag zijn in mijn huis.” Als je dan verder gaat kijken en met de moeders en (stief)vaders doorpraat, dan zie je dat het een vicieuze cirkel is, een problematische levenstijl en mentaliteit die overgaat van de ene op de andere generatie, waardoor bijna iedereen wel rondloopt met pijn, trauma en de gevolgen daarvan. De moeders, die vaak al in de tienerjaren zwanger raken, zijn zelf ook in zo´n zelfde context opgegroeid en kennen eigenlijk niks anders. Dan begin je te begrijpen waarom het zo zeldzaam is om in korte tijd een totale ommekeer te zien in iemands leven. Wezenlijke verandering is een proces wat vaak jarenlang duurt, het is echt lange termijn werk, iets wat wel een generatie lang kan duren. En het proces verloopt vaak niet in een rechte lijn, maar meer volgens het idee van 3 stappen vooruit, en dan weer 2 stappen terug. Dan besef je dat de kleine veranderingen die je hier en daar ziet eigenlijk al grote overwinningen zijn en dat we onze verwachtingen in die zin vaak bij moeten stellen en de Heer moeten vragen om lange adem. Hij heeft geduld met ons, dan mogen wij ook geduld hebben met anderen om ons heen. Vorige week, toen we een groepje jongeren over de vloer kregen die op zendingsreis waren vanuit Europa en we met hen doorpraatten over de context en problematiek van de gezinnen waar we mee werken, vroeg één van de Oostenrijkse meisjes me: “Maar raak je dan niet erg gefrustreerd soms, als je zo weinig verandering ziet? Hoe hou je dat vol op den duur?” Een vraag die we regelmatig krijgen. Je houd het vol als je je plek en positie duidelijk weet, als je duidelijk weet waar God je toe roept: liefhebben. Wij kunnen mensen niet veranderen en we hebben al helemaal de macht niet iemand te redden. Dat is Gods werk en dat moeten we aan Hem overlaten. Hij nodigt ons uit om mensen lief te hebben, naast ze te wandelen en Zijn liefde te laten zien. Wanneer we de Heer trouw dienen in het liefhebben van anderen en ervoor oppassen dat we ons geen verantwoordelijkheden toeeigenen die niet van ons zijn, dan kunnen we rusten in het feit dat Hij alle macht heeft en dat Hij werkt, ook al is dat vaak op manieren die ons lang niet altijd duidelijk zijn. We zijn geroepen om te planten, Hij is degene die vrucht geeft, op Zijn tijd, op Zijn manier.

Een voorbeeld van werkelijke verandering

Iemand die voor mij een geweldig mooi voorbeeld is van werkelijke verandering, totale ommekeer, op lange termijn en over generaties heen, is tante Fran, zoals we haar allemaal liefdevol noemen. Tante Fran groeide op in een hele complexe, arme en geweldadige context, ze kwam uiteindelijk op straat terecht en raakte zwaar verslaafd aan drugs en handelde ook. Op een dag leerde ze, via mensen van ABBA, Gods liefde kennen en begon haar lange proces van verandering. Vandaag de dag zie je duidelijk de vruchten van haar verandering en wandel met de Heer in haar kinderen. Ze heeft er een heel aantal, sommigen zijn nu ook christenen en hebben zelf een stabiel, gezond leven en een eigen gezinnetje kunnen opbouwen, ver weg van de geweldadige context waarin hun moeder opgroeide. Maar een paar van haar kinderen worstelen nog steeds met de effecten en gevolgen van de vicieuze cirkel waarin hun moeder opgroeide en waaraan zij zelf als jonge kinderen ook blootgesteld zijn. En zo zie je tot ver in de volgende generatie toch ook nog de negatieve gevolgen van drugsgebruik, criminaliteit en gebroken gezinsrelaties. God verandert levens, Hij verandert gezinnen, over generaties heen en dat is geweldig mooi om te zien, maar het is vaak een lange termijn proces, iets wat stukje bij beetje, vaak met horten en stoten gaat, en wat is het dan belangrijk dat we Hem vertrouwen, lange adem oefenen en mensen keer op keer weer genade schenken.

Tante Fran werkt nu regelmatig in projecten van ABBA als kok (ze kan geweldig lekker koken!) en zo was ze ook tijdens het afgelopen tienerkamp met ons mee op stap. Naast haar rol als kok, gebruikt ze iedere gelegenheid die ze krijgt om met de tieners te praten en tot zegen te zijn door het delen van haar getuigenis en het meeleven met de tieners. Zo mooi om te zien! Tijdens dit tienerkamp had ze drie van haar kleinkinderen meegenomen die meedraaiden in het programma en zo ook de kans kregen om meer over Gods liefde te horen en zien. Tante Fran zei met een trotse glimlach op haar gezicht tegen me tijdens kamp: “Kijk, dat zijn mijn kleinkinderen! Bedankt dat zij hier mogen zijn en de kans krijgen om God al jong te leren kennen, een kans die ik niet gehad heb…”

Activiteiten binnen wijkcentrum De Zaaier

Stafteam wijkcentrum De Zaaier

Verloftijd in Nederland

Tot slot willen we nog graag een persoonlijk verlangen en een behoefte met jullie delen. Het is momenteel al meer dan 3 jaar geleden dat wij met z´n viertjes in Nederland waren voor verlof. Toen we in de zomer van 2022 in Nederland waren en zagen hoeveel zo´n verloftijd kost, wisten we al dat we dit niet zo snel weer zouden kunnen doen. De prijzen van vliegtickets en leefkosten in Nederland en Brazilië zijn in de afgelopen jaren flink gestegen, de Braziliaanse munt (Real) wordt steeds zwakker en de euro als gevolg daarvan voor ons steeds kostbaarder, en, ondanks dat ons financiële support stabiel is gebleven, merken we dat we steeds een beetje krapper zitten. We zouden heel graag ergens volgend jaar weer eens naar Nederland reizen voor een paar weken verlof, maar op dit moment is dit financieel gewoon niet haalbaar. We willen deze behoefte graag eerlijk met jullie delen, omdat het iets is dat in ons hart leeft en dat ons bezighoudt. Ruth vraagt met zekere regelmaat wanneer we nu weer eens naar oma gaan en ik vertel haar dan elke keer: “Laten we God vertellen over ons verlangen, want Hij zorgt voor ons’. En zo willen we jullie vragen om met ons mee te bidden hiervoor, want we geloven en hebben al vaak ervaren dat God een God is die voorziet en dat we Hem mogen vertrouwen als we in afhankelijkheid van Hem leven. Mocht je zelf graag een praktisch antwoord op gebed willen zijn dmv het geven van een gift voor onze verlofreis naar Nederland, vermeld dan even duidelijk dat de gift hiervoor bedoeld is.

Bedankt voor jullie betrokkenheid, support & gebed!

Lieve groetjes vanuit São Paulo,

Caio, Dorothee, Mikael en Ruth

Ons werk binnen onze gemeente loopt op volle toeren en we genieten van de contacten, gesprekken en vriendschappen.

Verbouwen, een nieuw boek & onze kids

Het was kwart voor tien in de ochtend en we hadden net het ontbijtmoment afgerond met de kinderen en tieners in wijkcentrum De Zaaier. Iedereen had zijn broodje boter en beker koffie met melk achter de kiezen (in Brazilië drinken veel kinderen al jong koffie bij het ontbijt) en mijn groepje 7-8 jarigen liep opgetogen en luidruchtig de trap af naar onze ruimte beneden. “Tante, zitten we vandaag weer in de achtertuin of is de verbouwing nu klaar en kunnen we weer in onze ruimte?” Ik vertelde ze dat we het nog even moesten uitzingen in de achtertuin, maar dat de bouwmannen al bezig waren met het leggen van onze nieuwe vloer. Gelukkig was het zonnig, warm weer en regende het al weken niet, dus we konden gewoon onze stoeltjes en tafels in de achtertuin neerzetten en daar onze bijbel- en knutsellessen doen.

Les in de achtertuin

Het heeft even geduurd, maar begin dit jaar is eindelijk de verbouwing van wijkcentrum De Zaaier van start gegaan! Er is een hele waslijst aan dingen die opgeknapt moeten worden en alhoewel de kosten nog niet 100% gedekt zijn, zijn we begonnen met een eerste aantal klussen aan te pakken. In Januari (hier zomervakantie en dus was het wijkcentrum dicht) is de electriciteits bedrading van heel het wijkcentrum vervangen en zijn een heel aantal problemen op dit gebied opgelost. Nu werkt alles weer helemaal zoals het hoort; inclusief de grote muurventilators, iets waar we erg dankbaar voor zijn, want de afgelopen twee maanden waren flink heet (35-40C)!

In februari zijn we begonnen met het verbouwen van de onderverdieping waar ik altijd zit met mijn groep 7-8 jarigen. Dit deel van de verbouwing is vorige week eindelijk afgerond en we zijn enorm blij met de totaal vernieuwde badkamer en de nieuwe (en vooral vlakke) vloer in onze lesruimte! Nu kan ik aan de slag met het verven van de muren in deze ruimte, iets wat ik erg leuk vind om te doen.

Begin van de verbouwing…

Tijdens…

Resultaat!

In een eerder bericht vertelde ik jullie al eens dat ik begonnen was met het opknappen en verven van de aanliggende ruimte, een grote speelruimte, voor de 5-8 jarigen. Deze ruimtes grenzen aan elkaar en vormen samen de onderverdieping van wijkcentrum De Zaaier. De speelruimte is inmiddels al grotendeels af en is erg mooi geworden! Ik heb al heel wat leuk (en deels nieuw) speelgoed kunnen verzamelen en de kids genieten er enorm van. Het is leuk om te zien hoe enthousiast ze zijn over hun nieuwe, kleurrijke speelruimte, hoe ze samen spelen met de houten trein, de Duplo en de keukentjes. En als het tijd is om de boel op te ruimen, zien we ze hun best doen om mee te helpen en de ruimte weer geordend achter te laten. Dat is een van de lessen die ik ze stukje bij beetje probeer te leren: goed zorgen voor je spullen en opruimen wat je gebruikt hebt. Er zijn nog veel meer dingen die ik ze hoop mee te geven met deze mooie, nieuwe ruimtes: waarde hechten aan orde, reinheid en gezelligheid. Dingen die ze thuis vaak helemaal niet zien of leren. Goede manieren, goede hygiëne en naar elkaar omzien… en zo zijn er nog veel meer kleine en grote leerpuntjes. Ik merk duidelijk dat een mooie, schone, geordende omgeving een positieve invloed heeft op de kids. Iets wat zo banaal lijkt misschien, maar in hun jonge leventjes is dit bijzonder en heeft het echt impact. Nog een hele praktische manier dus, waarop we tot zegen kunnen zijn.

De vernieuwde speelruimte

Spelen met het nieuwe speelgoed!

Onze grote dank voor alle giften die we mochten ontvangen specifiek voor de verbouwing van het wijkcentrum! Alhoewel het nog lang niet allemaal af is, zijn we een goed eind op weg en daar zijn we erg dankbaar voor. Mocht je nog graag willen bijdragen aan de verbouwing, vermeld dan even dat de gift bedoelt is voor “verbouwing wijkcentrum De Zaaier”.

De kantoorruimte is ook opgeknapt en we hebben nu een overdekt dakterras.

Nog een boek schrijven…

En terwijl ik druk ben met mijn werk binnen het wijkcentrum en alle taken thuis, is Caio ondertussen begonnen met het schrijven van een nieuw boek! Het bijbelcommentaar op Numeri dat hij samen met Peter Altman schreef, is inmiddels uitgegeven en onder andere verkrijgbaar via Amazon (weliswaar in het Engels). Voor wie het interessant vindt, volgt hier de link: https://www.amazon.com/Numbers-Introduction-Commentary-Testament-Commentaries-dp-083084290X/dp/083084290X/ref=dp_ob_title_bk

Heel bijzonder om dit grote project nu helemaal afgerond te zien en Caio´s naam op een boekkaft terug te lezen! In het afgelopen jaar hoorde ik Caio regelmatig zeggen dat hij wel meer ideeën had voor het schrijven van boeken. Niet alleen ideeën, of thema´s, maar ook al heel wat geschreven studiemateriaal over verscheidene Bijbelse onderwerpen. Materiaal dat goed om te zetten zou zijn in een boek. Na een tijd van contact leggen, overleg en een paar uitnodigingen, ligt er nu een ondertekend contract op tafel voor een boek over Genesis dat hier in Brazilië uitgegeven zal worden (dit keer schrijft hij dus in het Portugees) door een christelijke boekuitgeverij. Een mooie, nieuwe uitdaging waar hij al vol toewijding mee bezig is de laatste weken.

Bijbels lesmateriaal voor kinderen & volwassenen

Ook het werk binnen onze nieuwe gemeente, waar met name Caio taken heeft, loopt op volle toeren. Caio heeft inmiddels al twee series van zo´n 12 Bijbelse lessen geschreven en opgezet voor het kinderwerk in de gemeente. De eerste serie ging over de wonderen die Jezus deed en de tweede serie was een serie lessen over Jezus´ gezinsleven, het alledaagse leven en de politiek-economische context waarin Jezus opgroeide. Heel veel interessante historische, culturele weetjes en echt een beetje een duik in het dagelijkse leven en de kindertijd van Jezus. Wat aten ze? Hoe woonden ze? Waar speelden kinderen mee? Wat was de dagelijkse routine en taken in en rond huis? Heel interessant! Binnenkort gaat Caio beginnen aan de derde serie lessen, dit keer over de gelijkenissen die Jezus vertelde.

De zondagschool in de gemeente

Naast het werk met de kinderen, is Caio sinds een paar weken ook begonnen aan de eerste serie bijbelstudies voor volwassenen. Het doel is om met regelmaat een serie van 5 of 6 bijbelstudie sessies te doen over een bepaald onderwerp. Deze bijbelstudie sessies vinden plaats op zondagochtend voordat de gewone dienst begint, op die manier kan iedereen heel makkelijk meedoen en kost het geen extra avond of middag. Qua inhoud volgen we de kinderen, de eerste serie bijbelstudies gaat namelijk ook over Jezus´ alledaagse gezinsleven, de politiek-economische context en hoe dit alles Jezus gevormd heeft en hoe het ook Zijn bediening beïnvloedde. Als volwassenen duiken we uiteraard een stukje dieper dan de kinderen dat doen en dat levert hele interessante overdenkingen op.

We voelen ons heel goed op onze plek in deze nieuwe gemeente. Ik draai mee als leiding van de jongste zondagschool groep (2-5 jarigen) en draag zo mijn steentje bij. We hebben al veel leuke contacten en beginnende vriendschappen die zich langzaam verder verdiepen. En op zondagochtend na de dienst eten we heel regelmatig samen lunch met een gevarieerde groep mensen, soms in een nabijgelegen restaurant, maar soms ook in de gemeente zelf, want er zijn een paar mensen bij die erg graag en lekker kunnen koken! Mooie gelegenheden om elkaar beter te leren kennen en ook de kids genieten hiervan en hebben al leuke vriendschappen opgebouwd binnen hun groepje 6-10 jarigen. We zijn erg dankbaar voor deze nieuwe gemeenschap waar we deel van uit mogen maken!

Mikael & Ruth

Met onze kinderen gaat het goed. Mikael zit inmiddels alweer in groep 8, voetbalt en skate nog altijd heel wat af en heeft een heel aantal leuke vriendjes in en rond school en onze wijk waar hij een groot deel van de week druk mee is. We hebben het grote voorrecht om in een rustigere, wat meer afgelegen wijk van de stad te wonen en zodoende is het hier nog mogelijk voor kinderen om op straat rond te fietsen en te spelen met vriendjes. In het overgrote deel van deze enorme miljoenenstad is dit echt geen optie! Mikael geniet van deze vrijheid en het is leuk om te zien hoe hij zo de kans krijgt wat zelfstandiger te worden en hoe dit zijn zelfvertrouwen ten goede komt.

Ruth zit nu in groep 4 en ontwikkelt zich goed in haar eigen tempo. Ze is gek op muziek, tekenen, spelen met haar keukenspulletjes (er staat regelmatig een heel restaurant in de huiskamer), dollen met haar grote broer en fietsen. Spelen met papa is ook favoriet en ondanks dat ze vaak erg verlegen lijkt, kan ze met haar vriendjes op school en in de gemeente ook helemaal los gaan. Ze is een lief, gevoelig meisje dat erg kan genieten van kleine dingen, voor het slapengaan zegt ze regelmatig tegen me: “Mama, vandaag was een mooie dag he?!”

Vorig jaar deelden we kort met jullie dat Ruth begonnen was aan een diagnostisch traject met een neuropsychologe in de hoop dat we wat meer duidelijkheid zouden krijgen over haar ontwikkeling, hoe ze in elkaar zit en wat haar specifieke behoeftes zijn. De conclusies van dit traject waren duidelijk en verrasten ons niet zozeer, want ze bevestigden eigenlijk een beetje wat wij als ouders al een tijdje vermoedden: Ruth heeft een autismespectrum-stoornis (ASS) en valt daarnaast binnen de categorie van zwakbegaafdheid. Deze combinatie van factoren zorgt ervoor dat Ruth zich langzamer ontwikkelt en op een aantal specifieke gebieden extra ondersteuning nodig heeft. Het betekent ook dat haar hersenen op een andere manier functioneren (neurodivers) en dat wij nu huiswerk hebben: leren haar manier van “zijn” te begrijpen, ermee leren omgaan en ons aan te passen. Een diagnose is aan de ene kant misschien wel even slikken, maar anderzijds geeft het ons wel veel helderheid en inzicht in hoe Ruth in elkaar zit en hoe wij haar beter kunnen ondersteunen en stimuleren. Het zorgde bij ons voor een gemengd gevoel van opluchting en tegelijkertijd zorg. We zijn nu bezig om samen met school en neuropsychologe de beste vormen van support en begeleiding te vinden voor Ruth. We willen haar helpen om binnen haar capaciteiten zo goed mogelijk tot bloei te kunnen komen en tegelijkertijd ervoor zorgen dat ze niet overbelast wordt, maar voldoende ruimte en rust krijgt om lekker zichzelf te zijn. Zouden jullie voor dit proces willen bidden? Het is best even een zoektocht!

Afgelopen maand mochten we weer een aantal dagen genieten van de aanwezigheid van oma uit Nederland! Mijn moeder was dit jaar opnieuw voor een kleine maand in Brazilië en verdeelde haar tijd hier tussen ons en mijn zusje die in een andere staat wat verder in het zuiden van het land woont. We hebben genoten van onze tijd samen!

Bedankt voor jullie betrokkenheid, gebed en support voor ons, ons werk en voor wijkcentrum De Zaaier! We zijn de Heer dankbaar voor een ieder van jullie.

We wensen jullie fijne Paasdagen!

Veel zegen & liefs vanuit São Paulo,

Caio, Dorothee, Mikael & Ruth

In november werd Ruth 7 jaar en dat hebben we uitgebreid gevierd. Ze heeft enorm genoten van haar speciale dag en vooral van het kinderfeestje thuis met vriendjes van school (zie video).

Dienen waar Hij ons leidt: wijkcentrum De Zaaier & een nieuwe gemeente

Ik sloeg mijn bijbelse lesboek dicht en zei tegen het groepje 7 en 8-jarigen: “Zullen we nu samen bidden?” Prompt begonnen er verschillende kinderen door elkaar heen situaties te noemen waar ze gebed voor wilden vragen. “Tante, kunnen we bidden voor mijn zusje, want die is ziek”. “Tante, kun je ook weer bidden voor ome Zé, die zit nog steeds in de gevangenis.” Toen zei Ryan ineens: “Tante, mag ik vandaag ook hardop bidden? “Ja, natuurlijk mag dat!” Nog twee andere kids zeiden daarop enthousiast dat ze ook wilden bidden. Zo leuk om te zien hoe dit gebedsmoment met de jonge kids spontaan groeit en hoe ze er samen mee bezig zijn. We zaten op onze stoel in een kring en Ryan stond spontaan op en begon te bidden. Al snel liep hij één voor één al de andere kinderen af, terwijl hij zijn hand op hun hoofd legde en voor elk van hen bad. Één specifiek stukje van zijn gebed, dat hij bij elk kind steeds weer herhaalde, trok mijn aandacht in het bijzonder: “Here God, zorg dat er in het huis van … geen gebrek zal zijn aan eten, wilt U ze genoeg geven, dat ze nog geen graantje rijst te kort zullen komen…” Je krijgt veel van wat deze kids in hun dagelijkse leven meemaken mee door simpelweg goed naar ze te luisteren. Dit was zo´n moment! Het trof me enorm, dit simpele, maar eerlijke en diepgemeende gebed van kleine Ryan van 7. Ik moest mijn tranen wegslikken voordat ik zelf het gebedsmoment met hen kon afronden.

Wijkcentrum perikelen

Het werk met de kids binnen wijkcentrum De Zaaier draait volop en we hebben in de afgelopen maanden van alles meegemaakt. Van ruziënde tienermeiden en verdeeldheid in de groep; schade aan ons dak omdat een deel van het dak van de buren tijdens een flinke windhoos bovenop het wijkcentrum terecht kwam; een kleine, grijze muis die onze keuken wekenlang onveilig maakte (we hebben heel wat afgelachen in onze wanhopige pogingen om van “Little Mouse” af te komen), tot de moeilijke beslissing om één van de gezinnetjes die we al jarenlang kennen en begeleiden aan te geven bij de kinderbescherming vanwege mishandeling van de kinderen. Maar er waren ook veel mooie dingen, zoals tieners die na het jaarlijkse tienerkamp in juli oprecht interesse begonnen te tonen in de Bijbel en dieper wilden gaan, waarop we spontaan begonnen zijn met speciale tienerbijbelstudies op de zaterdagmiddag. Of het daguitje met zo´n 20 5-8 jarigen begin deze maand, wat hebben we genoten van hun blijdschap en enthousiasme. Hen zien genieten van een zorgeloze dag in de zon is toch één van de mooiste dingen die er zijn!

Daguitje met de jongste groep

Ook hebben we samen als team genoten van de viering van het 15-jarig bestaan van het wijkcentrum; een klein feestje, in besloten kring, maar met veel bijzondere momenten. We namen echt even de tijd om samen de Heer te danken voor zovele zegeningen in al die jaren, deelden waardevolle herinneringen met elkaar, vertelden de nieuwe werkers over zoveel moois dat we de Heer zagen doen in die beginjaren, keken samen naar oude foto´s en spraken onze dank, bewondering en erkenning uit ook naar elkaar als teamleden en medewerkers in eenzelfde missie, Het werd een hele waardevolle avond!

Kinderkamp 2024: hoe landt God in jouw hart?

Dit jaar besloten we om maar 1 kamp te organiseren in plaats van de gebruikelijke twee. Zodoende voegden we beide leeftijdsgroepen (9-11 jarigen & tieners 12+) bij elkaar en maakten er één groot, vierdaags kamp van, zoals gebruikelijk in de bush een eind buiten de stad. Het werden mooie dagen vol zon, sport & spel, bijbelstudies en vriendschap. Het thema was dit jaar de gelijkenis van de zaaier en we praatten met de tieners over hoe het gesteld was met de grond van hun hart. Ze hebben het goede nieuws over God´s redding en nieuw leven in Hem gehoord… Wat doen ze ermee? Hoe landt het in hun hart? In hoeverre zijn ze bereid om werkelijk Jezus volledig te volgen en wat houdt hen misschien tegen of maakt het moeilijk om die stap te zetten. Dit kunnen verleidingen zijn, dingen die in onze ogen belangrijker zijn en waar we zelf voor kiezen, maar het kunnen ook dingen zijn waar we niet voor gekozen hebben, dingen die ons zijn overkomen of ons zijn aangedaan en die ons pijn hebben gedaan, waardoor het ineens een heel stukje moeilijker is om God te geloven, te vertrouwen, te willen volgen. God begrijpt dit best, mochten we hen vertellen, Hij kent je hart en weet wat je met je meedraagt en welke obstakels en muren er misschien wel in je hart zijn. Hij is geduldig en liefdevol en Hij wil je stukje bij beetje helpen om de weg naar Hem te vinden en om die muren, obstakels en pijn te veranderen in een hart dat vrij is, dat vrede en blijdschap kent en Hem vertrouwt en liefheeft. Caio en ik waren verantwoordelijk voor één van de drie groepjes kids en we hebben mooie, diepe gesprekken met hen kunnen voeren tijdens onze momenten van bijbelstudie.

Over losse stukjes en een nieuwe gemeente

Een grote verandering in de afgelopen maanden waar we jullie graag wat meer over willen vertellen, is onze overstap naar een andere gemeente. Dit komt voor jullie misschien wel een beetje uit de lucht vallen, maar voor ons is dit een lang proces geweest en een beslissing die we al langere tijd aan zagen komen. Nu de kogel echt door de kerk is, vertellen we jullie graag meer over onze beweegredenen achter deze beslissing en hoe we de Heer aan het werk zien in dit alles. Omdat onze switch alles te maken heeft met Caio´s betrokkenheid en actieve rol binnen deze nieuwe gemeente, heb ik hem gevraagd om zijn gedachten over deze stap eens op te schrijven. Hieronder volgt zijn verhaal:

“We waren onlangs teruggekeerd van de basis van Jeugd met een Opdracht in Belo Horizonte (2009). Daar stond ons hele leven in het teken van zendingswerk en hulpverlening aan kinderen in sociaal kwetsbare situaties. Hier, in São Paulo, zouden de dingen anders zijn. We waren weer “thuis”, dicht bij mijn familie en de gemeente die mij gevormd had in mijn wandel als christen. Ik zou ongetwijfeld betrokken raken bij een of andere bediening in de gemeente, terwijl ik aan mijn theologische studie begon en we samen als zendelingen bij ABBA gingen werken met sociaal kwetsbare kinderen. Hier in São Paulo was onze wereld veel groter en meer gefragmenteerd. Er waren veel verschillende dingen die onze aandacht vereisten, naast natuurlijk onze persoonlijke relatie, ons huwelijk. Familie, gemeente, zendingswerk en studie. Hoewel al deze dingen wel iets met elkaar gemeen hadden, overheerste er toch een gevoel van verdeeldheid en niet van eenheid. Vooral voor mij (Caio) was dit gevoel sterk, alsof er in elk van deze dingen een klein stukje van mij zat, maar deze kleine stukjes bestonden gescheiden van elkaar, ze lagen verspreid. Mijn zendingswerk sloot niet echt goed aan bij mijn rol binnen de gemeente; mijn rol binnen de gemeente ging voor mijn gevoel niet helemaal goed samen met mijn theologische studie; mijn theologische studie had weinig raakvlak met mijn werk met kinderen op het zendingsveld. Dit weerhield mij er natuurlijk niet van om te proberen al deze verspreide stukjes bij elkaar te brengen. Soms werkte dit, soms niet. Het probleem was niet, en is nog steeds niet, hoe ik elk van deze stukjes met elkaar in verband breng, maar hoe elk van deze stukjes tot een omgeving behoort die de andere contexten waar ik ook deel van uitmaak niet kent. Gemeente, zendingswerk met kinderen en de theologisch academische wereld zijn onbekenden voor elkaar, en voelen zich vaak ongemakkelijk in elkaars aanwezigheid. Helaas leidde deze vervreemding ertoe dat we als gezin al enkele malen een overstap maakten naar een andere gemeente hier in São Paulo. Sinds 2009, toen we terugkwamen uit Belo Horizonte, zijn we al deel geweest van drie verschillende gemeentes.

Gelukkig vonden we binnen onze zendingsorganisatie ABBA gedurende een groot deel van die tijd onze geloofsfamilie, met wie we ons hele leven deelden. Voor mij in het bijzonder diende ABBA niet alleen als mijn geloofsfamilie, maar het was ook de plek waar ik me het meest compleet voelde en waar ik de meeste openheid vond om mijn verschillende kleine stukjes samen te laten komen. Maar omdat ABBA een zendingsorganisatie is zat er duidelijk een grens aan de mate waarin ik mijn specifieke bediening, met zoveel verschillende kanten en fragmenten, volledig kon uitvoeren.

Ik wist dat deze losse stukjes wel degelijk iets compleets zouden kunnen vormen. Als dat zou gebeuren, zou het niet alleen iets zijn dat mij voldoening zou schenken, maar het zou ook mooi, krachtig en relevant zijn. Mijn werk met kinderen op het zendingsveld is altijd een inspiratie geweest voor mijn theologische studies en mijn boodschap aan de gemeente en de academische wereld. Op dezelfde manier heb ik mijn academische studies altijd gezien als onderdeel van een bediening gericht op het opbouwen van Gods gemeente en het zendingswerk met kinderen. En op zijn beurt is mijn gemeenteleven een belangrijk fundament voor mijn zendingswerk met kinderen en voor mijn academisch onderzoek en schrijven. Maar waar zou ik volledig kunnen zijn wie ik ben en een bediening kunnen uitoefenen die elk van mijn losse stukjes integreert? Deze vraag en dit gevoel van een gefragmenteerd leven, hebben mij tijdens al deze jaren op het zendingsveld vele malen bezig gehouden. In de afgelopen jaren, naarmate de focus op academische studie steeds duidelijker en serieuzer werd, leken de mogelijkheden om een directe bijdrage te leveren aan een plaatselijke gemeente en zendingswerk in mijn ogen steeds lastiger te worden.

Maar sinds een paar maanden ziet het er allemaal een beetje anders uit! Ik heb na hele lange tijd eindelijk het gevoel dat de verschillende stukjes en kanten in mij samen beginnen te komen en iets compleets, moois, krachtigs en relevants beginnen te vormen. Sinds eind vorig jaar begonnen we als gezin toenadering te zoeken tot een andere, plaatselijke gemeente. Een stel vrienden van ons maakt al jarenlang deel uit van deze gemeente en toen wij in 2018 terugkwamen uit Nederland, nodigden zij mij uit om een keer te preken in een dienst in deze gemeente. Blijkbaar was dit een positieve ervaring, want sindsdien nodigden ze me minstens drie keer per jaar uit om te preken. Zodoende bouwden we in de afgelopen jaren een zekere band op met deze gemeente. Het is een (voor Braziliaanse begrippen) al wat oudere gemeente, iets meer dan vijftig jaar oud, maar die altijd relatief klein is gebleven; heel hecht en eensgezind, maar inmiddels wel wat verouderd. Na de pandemie verslechterde deze situatie en begon de gemeenteleiding na te denken over hoe ze meer aandacht aan kinderen konden besteden om de gemeente te verjongen. Omdat ze mijn academische achtergrond en mijn ervaring op het zendingsveld met kinderen in kwetsbare situaties kenden, benaderde de gemeenteleiding mij om over deze situatie te praten. Na een aantal gesprekken beseften zowel de gemeenteleiding, als Dorothee en ik, dat er iets interessants voor ons lag wat de moeite waard was.

Sinds begin augustus zijn we officieel overgestapt naar de “Gemeenschap van Jezus” hier in het zuiden van São Paulo. Ik ben verantwoordelijk voor iets waarvan ik nooit had gedacht dat het op mijn weg zou komen, maar waarin mijn verschillende kanten juist op een eenvoudige en unieke manier bij elkaar komen, zonder grootse plannen, maar toch heel relevant. Binnen de gemeente “Comunidade de Jesus” ben ik verantwoordelijk voor het produceren van het lesmateriaal dat gebruikt wordt in de zondagsschool voor kinderen. In samenwerking met een hele lieve, ervaren, creatieve en behulpzame al oudere mevrouw uit de gemeente, ben ik bezig het bijbelse lesmateriaal te schrijven en activiteiten te plannen die de zondagschoolmedewerkers vervolgens kunnen gebruiken om zich voor te bereiden en les te geven aan de kinderen. Het was mooi om te zien hoe er een collectieve beweging ontstond in de gemeente om bij te dragen aan deze bediening met kinderen, die voorheen nauwelijks bestond. Meerdere mensen gaven aan zondagschool te willen draaien nu er het vooruitzicht was op goed gestructureerd lesmateriaal. We hebben nu een groot team vrijwilligers met mensen van allerlei leeftijden. We hebben ook een kleine, maar relevante, toename gezien in het aantal kinderen dat naar de gemeente komt. Het lesmateriaal dat ik produceer heeft als doel het onderwijzen en toerusten van de medewerkers, zodoende is het dus een vorm van theologisch onderwijs gericht op de opbouw van de gemeente zelf. Maar het uiteindelijke doel van dit materiaal is om kinderen te bereiken en hen te vormen in hun geloofswandel. Op een hele mooie manier kwamen zo mijn academische kant, mijn zendingswerk met sociaal kwetsbare kinderen en mijn stukje betrokkenheid bij Gods gemeente samen.

Zondagschool in onze nieuwe gemeente

Een belangrijk onderdeel van deze stap om een actieve rol te spelen in deze gemeente is voor mij de manier waarop ze ons als gezin hebben verwelkomd. Ze zijn zich bewust van onze realiteit als gezin, met ons verhaal rondom adoptie en de speciale behoeften van onze kinderen. We ervaren duidelijk dat er aandacht en zorg is vanuit de gemeenschap voor ons welzijn als gezin. Onze bediening op het zendingsveld met kinderen in nood wordt gewaardeerd en vormt een bron van belangstelling voor velen in de gemeente. Ook mijn academische bediening en studie wordt op veel manieren gewaardeerd en aangemoedigd. Het is misschien wel de eerste keer dat ik dit ervaar in een Braziliaanse gemeente. Een goed voorbeeld hiervan is het feit dat dit de eerste en enige Braziliaanse gemeente is die heeft besloten in ons als gezin te investeren en ons ook financieel te ondersteunen.

Mijn roeping is een leven in zending, of ik nu werk onder kinderen in nood bij ABBA, academisch onderzoek doe en boeken schrijf, of preek en materiaal produceer voor de gemeente. Op dezelfde manier zijn er binnen de “Gemeenschap van Jezus” geen betaalde functies, en functioneert de gemeente op volledig vrijwillige basis. De financiële steun die zij ons hebben aangeboden is dus geen loon voor mijn werk binnen de gemeente, maar een manier om onze bediening als gezin te waarderen en te ondersteunen; zowel mijn academische activiteiten, mijn werk online, als ook Dorothee´s werk in wijkcentrum De Zaaier. De “Gemeenschap van Jezus” is, zodoende, een plek waar mijn verschillende stukjes eindelijk samenkomen, betekenis krijgen voor andere mensen en gewaardeerd worden. Wanneer een gemeente werkelijk een weerspiegeling is van Gods liefde, zorg en gastvrijheid, dan is ze in staat onze innerlijke, losse stukjes samen te brengen en wanneer we onszelf openstellen, worden we met anderen samengevoegd als kleine stukjes in Gods grote gezin. Dit is nog maar het begin, maar het is een hoopvol begin voor mij, voor ons gezin en voor de gemeente. Er staat veel te gebeuren. Moge de Heer al onze losse, innerlijke stukjes samenbrengen in het Lichaam van Christus dat gebroken werd, zodat wij in Hem verenigd konden worden.”

Mikael is 10!

Mikael werd afgelopen juni al 10 jaar en dat hebben we uitgebreid gevierd! Het werd een mooie dag met als hoogtepunten een rondleiding door het voetbalstadion van zijn favoriete voetbalteam samen met papa en de komst van twee jonge katjes, Tom en Nico, als verjaardagscadeau!

Twee weekjes Nederland!

In augustus was ik voor een kleine twee weken in Nederland om tijd door te brengen met mijn moeder die toen net een operatie aan haar heup achter de rug had. We hebben volop genoten van de mooie dagen samen! Heerlijk om even eruit te kunnen en te genieten van al het leuks, moois en goeds dat Nederland te bieden heeft. Het was ook erg leuk om een heel aantal van jullie kort te kunnen ontmoeten!

We zijn dankbaar voor jullie betrokkenheid, gebed en trouwe ondersteuning!

Lieve groetjes en veel zegen vanuit São Paulo,

Caio, Dorothee, Mikael & Ruth

Wat knutselen, Gods liefde en zelfvertrouwen gemeen hebben

Terwijl ik nog snel de laatste dingen klaarzet, hoor ik drukke stemmen en een heel aantal voetjes die de trap afgestormd komen. Je moet weten dat het wijkcentrum een groot huis is met drie verdiepingen. De grote, gezamelijke ruimte waar we met z´n allen elke dag beginnen met ontbijt is helemaal bovenin, maar de ruimte waar ik lesgeef aan de kids is op de onderste verdieping. We lopen dus heel wat trappen op en af op een dag! Het groepje 7- en 8-jarigen komt de ruimte ingerend: “Tante, wat gaan we vandaag maken?” is de eerste vraag. Het is donderdagochtend en dat betekent knutselochtend! Sinds begin dit jaar geef ik niet alleen bijbelles aan het groepje 7 en 8 jarigen, maar ben ik ook verantwoordelijk voor de knutselochtend, iets waar ik echt van kan genieten! Wie mij een beetje kent, weet dat ik erg ervan houd om creatief bezig te zijn en als kind al heel wat af knutselde, deze nieuwe taak is me dus echt op het lijf geschreven! Elke week bedenk ik weer wat leuks om samen met de kids te maken: van armbandjes, tot papieren bekerdiertjes; van kliederen met verf en zoutdeeg, tot het in elkaar zetten van een heuze, papieren luchtballon. Wat is het leuk om ze creatief bezig te zien, ieder met z´n eigen talent, verbeeldingskracht en voorkeur! Ik heb de afgelopen tijd gemerkt dat knutselen echt een leuke, laagdrempelige manier is om kinderen van alles te kunnen leren en hun ontwikkeling op verschillende vlakken te kunnen stimuleren. Het gaat veel verder dan alleen maar de basic kleur, knip en plak- vaardigheden; het is een manier om te werken aan zelfvertrouwen, uniciteit, uiten van emoties, ontwikkeling van creativiteit & fantasie, fijne motoriek, logisch nadenken, oplossen van problemen waar je tegenaan loopt, volharden en geduld oefenen, samenwerken met anderen en nog veel meer!

Een van de jongens in mijn groep, Enzo van 8, reageerde tot een paar weken geleden elke week als ik het voorbeeldwerkje liet zien en er uitleg bij gaf, met dezelfde zin: “Nou, dat ga ik niet maken hoor, tante! Dat vind ik maar niks!” Ik had al heel snel door dat zijn reactie voortkwam uit een gebrek aan zelfvertrouwen, angst om te falen en de overtuiging dat hij het niet kon. Elke week opnieuw ging ik naast hem zitten, liet hem alle stappen nog een keer zien, bemoedigde hem en zette hem aan het werk. Wanneer hij gefrustreerd raakte en iets niet goed lukte, hielp ik hem en deden we het samen. Stukje bij beetje zag ik Enzo´s houding en reacties veranderen! Hij ontdekte wat ik allang wist: hij kon het best! Sterker nog, Enzo is een hele creatieve jongen die erg houdt van kleuren en verven en daar heel goed in is. Aan het einde van de ochtend laat hij me nu vaak trots als een pauw zijn werkje zien: “Kijk, tante, hij is af!” met een stralende glimlach… Je ziet hoe een simpel compliment, een bemoedigende houding en het feit dat ik in hem geloof zijn zelfvertrouwen doet groeien en dat is mooi! Maar ik weet ook dat dit dingen zijn die hij thuis niet krijgt en dat is verdrietig om te zien. Wat kan het dan soms eenvoudig zijn om tot zegen te zijn en ook op deze manier een stukje van Gods liefde en zorg uit te delen.

Elkaars voeten wassen tijdens het Paasverhaal: een bijzondere ochtend!

Opknapbeurt wijkcentrum de zaaier

We zijn inmiddels alweer een heel eindje onderweg in dit nieuwe werkjaar en het wijkcentrum draait op volle toeren. We hebben een groep van zo´n 65 kinderen & tieners en met een groot team en meerdere verschillende talenten en specialiteiten kunnen we heel wat werk verzetten samen en daar genieten we van. Wat een zegen om zo samen God te mogen dienen en de kids lief te mogen hebben. Iets waar we in ons dagelijkse werk helaas niet aan toekomen is het onderhouden en opknappen van de fysieke structuur en ruimtes van wijkcentrum De Zaaier. Het huis is pakweg 10 jaar geleden voor het laatst geverfd en opgeknapt. Je kunt je voorstellen dat na al deze jaren met dagelijks tientallen kids over de vloer, het huis nu hard toe is aan een flinke opknapbeurt! We zijn aan het overleggen met een kundige vakman (dezelfde die ook ons nieuwe huis heeft verbouwd en opgeknapt) die binnenkort beschikbaar is en hopen dat hij een heel aantal klussen voor zijn rekening kan nemen. Van het opknappen van de wc´s, herstellen van grote scheuren in de muren, gedeeltelijk nieuwe vloeren, tot problemen met elektriciteit en al het schilderwerk… het is een hele klus! Ondertussen ben ik zelf al begonnen met het stukje bij beetje schilderen en opknappen van de ruimte op de onderste verdieping die ik gebruik met de jonge kids. Ik hou heel erg van verven, decoratie en organisatie van ruimtes, dus in de paar korte uurtjes per week die ik beschikbaar heb hiervoor, vind je mij in ouwe verfkleding druk bezig. Ik hoop de verdieping zo in te delen dat er ruimte is voor een grote speelhoek, een creatieve knutselhoek, een lees- en bijleshoek en voldoende ruimte voor een kring stoelen om bijbelclub te kunnen geven. Je kunt je voorstellen dat deze grote opknapbeurt best heel wat gaat kosten en op dit moment heeft het wijkcentrum wel een kleine buffer, maar dat is niet voldoende voor alle kosten die dit project met zich meebrengt. Bid dat de Heer zal voorzien in datgene wat we nodig hebben voor het onderhoud van het wijkcentrum. Voor de ruimte die ik aan het opknappen ben, hopen we een grote plankenkast met deuren en slot aan te schaffen om speelgoed in te kunnen bewaren en een nieuwe set stevige tafels en stoeltjes voor de knutselhoek. Daarnaast hoop ik stukje bij beetje goeie kwaliteit, educatief en creatief speelgoed aan te schaffen, want wat we nu hebben is oud, gedoneerd speelgoed waarvan veel kapot is of niet meer compleet. Mocht je zelf graag wat willen bijdragen, vermeld dan bij het overmaken van een gift (meer info hier) dat deze bedoeld is voor onderhoud & verbouwing van wijkcentrum De Zaaier.

Een deel van de ruimte op de onderste verdieping vóór de opknapbeurt…

Opknappen en verven… langzaam komt er schot in!

Huisgroep voor jonge gezinnen

Begin vorig jaar deelden we met jullie dat we gestart waren met een huisgroep voor jonge gezinnen bij ons thuis, gelinkt aan de grote baptistengemeente waar we nu alweer ruim twee jaar lid van zijn. Deze huisgroep heeft zich het afgelopen jaar heel leuk verder ontwikkeld en we hebben een aantal mooie vriendschappen op kunnen bouwen. We komen nog altijd met veel plezier elke twee weken samen hier bij ons thuis en er is dan altijd een gedeelde maaltijd en bijbelstudie. Caio verzorgt de inleidingen en we hebben al een hoop fijne, verdiepende gesprekken gehad in de afgelopen anderhalf jaar. We hebben samen Filippenzen en Ruth bestudeerd en zijn nu bezig met Jakobus. Ook de kids genieten van de ochtenden samen en bouwen op deze manier echt een band op, dat is erg leuk om te zien!

Gods liefde uitdelen

En zo zijn er wel meer contacten en vriendschappen met verschillende mensen en gezinnetjes om ons heen die de Heer op ons pad brengt die zich in het afgelopen jaar langzaam verder ontwikkelen en waarin we zegen ervaren en tot zegen mogen zijn. Wat is het altijd weer mooi en verrijkend om samen op te kunnen trekken, ervaringen, gedachtes en moeilijkheden met elkaar te kunnen delen en er voor elkaar te kunnen zijn. Van jongeren die geïnteresseerd zijn in zending en theologie, met wie met name Caio sturende gesprekken heeft, tot gezinnetjes om ons heen die nadenken over adoptie, bezig zijn met een adoptieproces of al geadopteerd hebben en met wie we ervaringen uitwisselen, een stuk van ons hart delen en voor elkaar kunnen bidden. Het ondersteunen van andere zendelingen om ons heen, zij het door hulp bij het schrijven van nieuwsbrieven, een financiële gift, of er gewoonweg voor ze zijn middenin hun cultuurschok en het wennen in een nieuw land met nieuwe gewoontes en een nieuwe taal (dan komt ons Engels en ook mijn Duits regelmatig goed van pas!). Omzien naar mensen in nood om ons heen: het wekelijkse opsparen van recycle-afval voor meneer J. die elke week aan de deur komt met zijn grote, houten trekkar en vraagt of we nog wat voor hem hebben (hij kan dit afval inleveren bij het afvalstation en verdient daar wat geld mee); een voedselpakketje voor Dalete, de al wat oudere mevrouw die verderop langs de grote weg in haar zelfgemaakte hutje op straat woont en maar niet van haar drankverslaving afkomt; ons nu al jarenlange contact met en support voor Tauani en Patrick en hun 4 jonge kinderen, die elke maand weer knokken om hun hoofd boven water te houden en te voorzien in het minimale. Beiden hebben een heftig verleden, zonder enige vaste gezinsstructuur of goed voorbeeld. Een verleden vol geweld, verwaarlozing, verslaving, straatleven en armoede. Tauani was één van de tienermeisjes in ABBA´s opvanghuis voor meiden waar wij in 2009 een tijd lang gewerkt hebben! Ze was toen 15 jaar, inmiddels is ze 30 en ik heb haar in de afgelopen jaren met zekere regelmaat van dichtbij mogen begeleiden. Onze oudste jongens zijn bijna even oud en speelden al als peutertjes samen hier in huis, terwijl Tauani bij mij op de bank haar hart luchtte. We hebben al heel wat uurtjes van praten, lachen, huilen en bidden erop zitten samen!

Tauani en ik 15 jaar geleden in het opvanghuis voor meisjes. En onze oudste jongens toen ze 1 jaar waren en nu als 9-jarigen!

Er zijn zoveel manieren, momenten en kansen die God ons geeft om Zijn liefde uit te delen wanneer we onszelf beschikbaar stellen! En het mooie hiervan is dat dit overal kan, of je nu in Nederland woont of hier in Brazilië… De plek maakt niet veel uit, de beschikbaarheid van je hart, je handen, voeten, woorden, je tijd en energie, daar gaat het om! Dat is wat de Heer van ons vraagt. Licht, zout, als heldere sterren in een donkere nacht.

Dienen in een ander wijkcentrum

Een aantal weken geleden waren Caio en ik op bezoek bij een soortgelijk project als wijkcentrum De Zaaier, maar dan van onze gemeente hier. Gilberto en Cida, een al wat ouder echtpaar, zijn een paar jaar geleden gestart met een wekelijks programma voor kinderen uit een nabijgelegen krottenwijk en ze zitten nu in de fase waar wij als wijkcentrum De Zaaier zo´n 14 jaar geleden in zaten: zo´n 30 kids van allerlei leeftijden bij elkaar in een geïmproviseerde ruimte met vooralsnog een heel klein team en maar weinig financieel support. We waren uitgenodigd om wat te vertellen over zending en ons levensverhaal voor een groep van 25 kids. Het werd een hele leuke, luidruchtige middag! Een mooie kans om de kids aan het denken te zetten, maar ook een mogelijkheid om dit enthousiaste echtpaar met een hart van goud te kunnen bemoedigen en ervaringen uit te wisselen. Er is zoveel nood, zoveel werk te verzetten, zoveel kansen om Gods liefde uit te delen! We bidden dat God hun werk in die wijk zegent, dat we het mogen zien groeien en dat Hij zal voorzien in meer mensen & support voor dit wijkcentrum.

Ons gezinsleven

En temidden van dit alles is er ook ons drukke gezinsleven. Mikael en Ruth zijn inmiddels al 9 en 6 jaar en hebben elk hun eigen dagelijkse ritme met school, sport, huiswerk, vriendjes en onze uurtjes als gezin samen. Sinds het moment dat wij besloten om het adoptieproces te beginnen, was het voor ons duidelijk en een bewuste keuze dat ons gezin één van de grootste prioriteiten zou zijn in ons leven. Het vormen van een veilige thuisbasis, een plek van geborgenheid en liefde voor onze twee kids is iets dat van enorm belang is voor ons. En we wisten dat dit best wel eens intensief zou kunnen worden. We hebben tot nu toe nooit veel met jullie gedeeld over dit stuk van ons leven, maar we denken dat het nu een goed moment is om jullie wat meer hierover te vertellen, want een groot deel van onze tijd, energie, kracht en toewijding gaat naar ons gezinsleven. We zitten in een intensieve fase wat betreft de zorg voor Mikael en Ruth. Hun levensverhaal en de emotionele baggage die ze met zich mee dragen, brengen specifieke situaties en uitdagingen met zich mee waar we in ons dagelijks leven samen met regelmaat tegenaan lopen en die veel van onze beslissingen en onderlinge relaties beïnvloeden. In deze zin brengt adoptie een stel unieke issues met zich mee die we onder ogen moeten zien en waar we mee moeten leren omgaan. Dit is niet altijd makkelijk, alhoewel het ook zorgt voor hele kostbare, verrijkende momenten samen. Met name Mikael worstelt regelmatig met de consequenties van trauma dat hij met zich meedraagt. Hij is een hele gevoelige jongen die al heel goed verder denkt en dan met een hoop emoties, vragen en onrust zit. Gelukkig hebben we een open dialoog met hem kunnen opbouwen en praten we wanneer hij dat nodig heeft door over de dingen waar hij tegenaan loopt. We hebben hier in de afgelopen jaren ook wel goede begeleiding voor hem kunnen vinden. Met zijn ADHD diagnose is dit met zekere regelmaat ook nodig en we zijn de Heer dankbaar dat we tijd en middelen hebben om hierin te investeren en hem alle support te kunnen geven. Sinds een paar maanden zijn we ook een evaluatieproces begonnen voor Ruth met een neuropsycholoog. Nu ze wat ouder wordt, beginnen we stukje bij beetje signalen te zien van wat zij met zich meedraagt en hoe ze in elkaar zit. We hopen in de komende maanden meer duidelijkheid te krijgen rondom haar ontwikkeling en specifieke behoeften. Je kunt je denk ik wel voorstellen dat dit alles ons best heel wat tijd, energie en emoties kost, ook als ouders. Je wilt als ouders je kinderen zo graag beschermen tegen van alles, hun problemen voor ze oplossen en ze lekker in hun vel zien zitten. Maar dit hebben we niet altijd in de hand, we leren dat veel buiten onze controle ligt en dat we ook hierin afhankelijk zijn van de Heer en Zijn leiding en werken. Elke keer als ik een moment heb dat het me allemaal zwaar valt, dan herinner ik mezelf weer aan de kostbare waarheid dat Hij veel meer van hen houdt dan ik dat doe, ze veel beter kent dan ik dat doe en dat Hij hun leven in Zijn hand heeft en daar iets moois mee van plan is. Wat een troost is dat! Wat kan het ouderschap ons dan nederig maken en ons iedere keer weer wijzen op Zijn genade die genoeg is voor mij, maar ook voor mijn kinderen. Bidt dat de Heer ons steeds opnieuw kracht, liefde, wijsheid en geduld schenkt voor de behoeftes, situaties en uitdagingen van elke dag! We zijn de Heer zo dankbaar voor onze twee kostbare schatten en het is ons gebed dat ze zich mogen ontwikkelen op hun eigen unieke manier, elk met zijn eigen persoonlijkheid, verhaal, talenten en capaciteiten; dat ze in alles de Heer zullen volgen en ze mogen uitgroeien tot die personen die Hij bedoeld heeft, met hun unieke verhaal en Zijn doeleinde voor ogen.

We zijn dankbaar voor jullie gebed, ondersteuning en betrokkenheid!

Gods zegen, lieve groetjes,

Caio, Dorothee, Mikael & Ruth

In januari was oma uit Nederland weer een paar weken bij ons op bezoek en dat was natuurlijk genieten!

Kiekjes van wijkcentrum De Zaaier en het stafteam.

Terugblik 2023

Samen optrekken, samen bidden, samen (uit)delen!

ABBA stafkamp

We zaten met z´n vieren op het grasveld naast de grote zaal waar we zojuist weer een tijd van worship & Bijbelse overdenking gehad hadden. In de warme ochtendzon, met flesjes koud water bij de hand, deelden we in het Engels persoonlijke situaties & zorgen met elkaar, punten om voor te bidden en elkaar in te ondersteunen: twee Amerikaanse vrouwen, een Braziliaanse en ik, Nederlandse. “Mijn moeder in Amerika die al flink op leeftijd is, gaat haar huis verkopen en verhuizen naar een verzorgingstehuis. Dit betekent dat we afscheid moeten nemen van wat altijd onze thuisbasis was als we weer eens voor een periode terug waren in Amerika. Heel gek, dat je dan ineens geen thuis meer hebt in je thuisland…” “We zijn nu een klein jaartje in Brazilië als zendelingen en het gewone dagelijkse leven is nog steeds zo´n grote uitdaging, alles kost zoveel energie: taal, cultuurverschillen, hoe dingen hier werken, onze plek vinden binnen de ministry.” Zomaar even twee onderwerpen die ik me herinner van onze fijne gesprekken en tijden van gebed samen tijdens het jaarlijkse stafkamp van onze zendingsorganisatie ABBA. In januari, hier zomervakantie, hebben we met een groep van wel 100 man 3 dagen lang genoten van samenzijn, God zoeken, elkaar bemoedigen, lekker relaxen in het zwembad, fanatieke 6-kamp spelletjes en goeie gesprekken. Het is altijd weer een voorrecht om dan te zien met hoeveel geweldig mooie mensen we samenwerken en samen optrekken! De gedeelde ervaringen & zorgen die een leven in zending met zich meebrengen, zorgen ervoor dat we ons in elkaar herkennen en dat schept een hele diepe band. We hebben genoten van deze bijzondere paar dagen samen!

Zomervakantie & nog een kamp

Onze periode van zomervakantie zat dit jaar boordevol activiteiten: Kerst vieren met de familie, Oud&Nieuw met zo´n 15 jongeren uit de gemeente bij ons thuis, zonnige dagen aan het strand om even bij te tanken, en niet één, maar wel twee kampen! Naast het ABBA stafkamp, was Caio namelijk opnieuw uitgenodigd om te spreken tijdens een ander kamp van dezelfde christelijke studentenvereniging als waar we vorig jaar september bij betrokken waren. In januari organiseren ze altijd een groter kamp voor alle studenten die leiding geven aan bijbelstudie groepen van de studentenvereniging aan universiteiten door het hele land. Er waren zo´n 60 jongeren aanwezig en we hebben genoten van de twee dagen dat we met hen mochten optrekken. Naast Caio´s lessen, hebben we zoveel goede gesprekken mogen hebben met jongeren die ons opzochten om meer te horen over onze ervaringen & gedachten rondom thema´s als zending, de Bijbel, gemeente-zijn en adoptie. Wat is het inspirerend om jongeren tegen te komen die een oprecht verlangen hebben om Jezus te volgen, actief op zoek gaan naar wat dat dan inhoudt voor hun leven en hoe ze Hem kunnen dienen in deze gebroken samenleving.

Wijkcentrum De Zaaier

Begin februari begon hier weer een nieuw schooljaar en zodoende ging het programma van wijkcentrum De Zaaier ook weer van start. Ik werk dit jaar niet één, maar drie dagen mee in het wekelijkse kinder- en tienerprogramma van het wijkcentrum. Nu mijn eigen kids wat ouder worden en we de baby-jaren definitief achter de rug hebben, kan ik weer wat meer tijd vrijmaken voor mijn werk binnen ABBA en daar geniet ik van. Naast het wekelijkse bijlesprogramma voor de jongste groep kids dat ook dit jaar weer door gaat, heb ik in februari het SuperWoman programma weer opgepakt. Een kersverse start met een hele nieuwe groep jonge tienermeiden! Het SuperWoman programma is speciaal bedoeld voor meiden tussen de 11 en 17 jaar en focust op allerlei onderwerpen & issues die juist tijdens de tienerjaren spelen, zoals o.a. vriendschappen, relaties met ouders, identiteit & zelfbeeld, verkering & seksualiteit, tienerzwangerschap, misbruik en huiselijk geweld, toekomst & levensdoelen etc. Daarnaast is er elke week tijd voor bijbelstudie & gebed en natuurlijk doen we ook gewoon een hoop leuke dingen samen (zoals maffe spelletjes, teambuilding, samen koken, knutselen en nagels lakken). Ook ligt er een duidelijke nadruk op het vormen van goede, betrouwbare vriendschappen onderling. Ik hoop de komende tijd samen met de meiden te werken aan het vormen van een hechte, veilige groep waarin ieder meisje zich gezien en veilig voelt om zichzelf te kunnen zijn en er steeds meer een sfeer ontstaat van openheid & echtheid naar elkaar en naar God toe. Bid alsjeblieft mee voor deze 15 waardevolle meiden en voor onze wekelijkse uurtjes samen! Dat we naar elkaar toe mogen groeien en ze God mogen gaan ervaren en leren kennen.

Een tijd geleden deelden we met jullie dat het stafteam van wijkcentrum De Zaaier maar klein was en dat we hard meer medewerkers nodig hadden… In het afgelopen jaar is ons team flink gegroeid en we zijn dit werkjaar van start gegaan met een team van 10 vaste werkers! Van deze 10 mensen werken er momenteel wel 7 full time en 3 part time. Daarnaast zijn we op dit moment in gesprek met nog twee of drie andere vrijwilligers die graag een middag of ochtend willen helpen bij specifieke activiteiten, onder andere ballet les voor de meisjes en bijles lezen & schrijven voor al wat oudere kinderen die een grote leerachterstand hebben. Wat is het gaaf om het team te zien groeien, samen op te trekken en in elkaar een gedeelde liefde te ontdekken voor de kids & tieners die we mogen dienen, en samen te werken aan een steeds betere kwaliteit van hulp & ondersteuning voor al deze gezinnen die God op onze weg brengt.

Ter vergelijking: Het stafteam van wijkcentrum De Zaaier in 2012 en nu in 2023 (plus kids)!

God´s licht schijnt het felst in de diepste duisternis

Het is ook erg fijn om de lasten & zorgen die dit werk met zich meebrengt samen te kunnen delen & dragen. Nu we iemand in het team hebben die zich full time bezig houdt met het begeleiden van de gezinnen, merken we dat we zoveel meer te weten komen over wat er allemaal speelt binnen de gezinnen, relaties, de krottenwijk en context daaromheen en dat zijn veelal hele heftige verhalen! Er is zoveel nood, armoede, honger, maar ook zoveel mishandeling, verwaarlozing, misbruik, verslaving en criminaliteit. De wijk is heel erg onrustig de laatste maanden, de plaatselijke drugsbazen die het voor het zeggen hebben in de wijk liggen regelmatig flink in de clinch met de politie en daarbij vliegen de kogels nogal eens in het rond en worden er regelmatig moorden gepleegd aan beide kanten. Als je dan bedenkt dat de jonge kinderen waar wij mee werken daar middenin opgroeien en dat allemaal voor hun ogen in de nauwe steegjes meekrijgen, dan begin je iets meer te begrijpen van wat zij allemaal niet te verstouwen krijgen en wat voor diepe sporen dat nalaat in hun emotionele en psychische ontwikkeling. Hun gedrag is vaak duidelijk terug te leiden tot de heftige, gebroken realiteit waarin ze opgroeien, zowel binnen hun gezinnen als in de wijk.

Dit is een last die in het afgelopen jaar zwaar op onze schouders drukte en we merken dat we het nodig hebben om deze dingen regelmatig met elkaar te delen, voor elkaar te bidden en bij tijde ook genoeg afstand te nemen om als het ware weer op adem te kunnen komen. Anderen liefhebben zoals God dat van ons vraagt, is niet alleen liefde, hoop en blijdschap uitdelen, het betekent ook dat we elkaars lasten dragen, dat we ons identificeren met de ander en de ander werkelijk ontmoeten in zijn realiteit, noden & gebrokenheid. En dat kost ons heel wat kan ik je vertellen. Bidt voor ons als team! Voor bescherming, wijsheid, onderscheidingsvermogen en een hechte relatie met de Heer en met elkaar. Het is ons gebed en onze hoop dat wanneer wij bereid zijn hen werkelijk te ontmoeten in hun gebroken realiteit, dat zij juist dan Jezus´ kracht en liefde mogen gaan zien en ervaren. Want God´s licht schijnt het felst in de diepste duisternis; Zijn kracht is het duidelijkst in zwakheid!

Gemeente: huisgroep jonge gezinnen

Binnen onze gemeente hier zijn we dit jaar ook weer volop betrokken bij verschillende activiteiten: Caio gaat door met bijbelstudies over het Oude Testament voor de jeugd, dit keer in het formaat van een podcast; ik ben betrokken bij de zendingscommissie, we zijn een eerste serie bijbelstudies & info bijeenkomsten begonnen over het onderwerp adoptie (hierover in een volgend bericht meer!) en we zijn begin dit jaar gestart met een huisgroep voor jonge gezinnen bij ons thuis. Dit is een verlangen dat we al een tijdlang hadden, en nu we een groter huis hebben en ook nog eens vlakbij de gemeente wonen, werd het tijd om het idee om te zetten in werkelijkheid! Het is een groep van 5 jonge gezinnen (9 kids tussen de 0 en 8!) en twee jong getrouwde stellen, een huis vol dus! Elke twee weken brengen we een hele ochtend of middag samen door, met alle kinderen er ook bij! We eten samen, bouwen aan diepe vriendschappen en bestuderen samen de Bijbel (Filippenzen op dit moment). Ook de kids hebben hun eigen half uurtje met de Bijbel, bouwen vriendschappen op en ravotten heel wat af. Het is echt een zegen om op deze manier samen gemeente te zijn!

We zijn dankbaar voor jullie betrokkenheid, ondersteuning en gebed!

Lieve groetjes en veel zegen uit São Paulo,

Caio, Dorothee, Mikael & Ruth